Odlewanie przynęt gumowych w domowym warsztacie – część 1

Odlewanie przynęt gumowych w domowym warsztacie – część 1

0 3891

Jako, że nie ma w sieci zbyt wielu informacji na temat samodzielnego wytwarzania miękkich przynęt gumowych postanowiłem podzielić się własnymi doświadczeniami w tej materii. Mam nadzieję, że przedstawiłem wszystko w sposób jasny i zrozumiały, tak aby każdy mógł wykonać kilka przynęt we własnym zakresie.
 

 

Proces wytworzenia samej formy jest jednym z najważniejszych etapów i zarazem nie jest rzeczą trudną po nabyciu niewielkiego doświadczenia. Najważniejsze aby się nie spieszyć i wykonać wszystkie czynności dokładnie, gdyż poprawienie błędów może okazać się niemożliwe. Im lepiej wykonana forma tym lepszy rezultat końcowy .
Na rynku jest kilka odpowiednich materiałów do wykonania formy lecz najłatwiejszym w użyciu są silikony RTV. Zwykle produkt ten dostarczany jest w dwóch pojemnikach jako baza i katalizator, który jest zabarwiony co ułatwia dokładne wymieszanie go z bazą. Zaleta używania silikonów RTV jest fakt, że forma jest gotowa do użycia już po 24 godzinach oraz to, że wytrzymują temperatury rozgrzanego tworzywa, z którego robimy nasze przynęty. Z formy tej uzyskamy przynęty z bardzo dobrym odwzorowaniem szczegółów, co może jednak stanowić wadę w przypadku niedokładności wykonania .
 

Wybór pojemnika na formę

Pierwszym krokiem wykonania formy jest znalezienie lub zrobienie odpowiedniego pojemnika . Potrzebne do tego będzie materiał dość mocny, który nie będzie przeciekał i mający płaskie dno. W przeszłości używałem różnego rodzaju gotowych pojemników np. zużyte opakowania po żywności. Nie były to jednak rozwiązania idealne z uwagi na to, że pojemniki takie nie mają zwykle płaskiego dna co ograniczało rozmiar przynęty jaką można było wykonać. Również użycie gotowych pojemników wpływało na nieekonomiczne użycie silikonów do wykonania form. Odradzam stosowania na formę materiałów takich jak szkło czy pyrex – pomimo, że wyglądają na idealnie gładkie silikon mocno do nich przylega i będzie ciężko wyjąć gotową formę.
Obecnie preferuje wykonywanie form z kawałków spienionego PVC i właśnie wykonanie formy tą metodą zamierzam pokazać poniżej.

Aby wykonać taką formę potrzebne będą następujące materiały:

1. Spienione PVC o grubości 6mm
2. Pistolet na klej
3. Samoprzylepna taśma aluminiowa lub inna mocna taśma
4. Metalowa linijka
5. Marker
6. Nóż do tapet
7. Cienkie gwoździki
8. Dwustronna taśma klejąca

W pierwszej kolejności wycinamy spód formy o rozmiarach jakie są wymagane do wykonania określonego modelu. Jak widać na zdjęciu wyrysowałem prostokąt naokoło drewnianego modelu. Ważne aby zostawić około 15-20mm miejsca naokoło modelu – mamy wtedy pewność, że przy tej grubości silikon nie będzie odkształcał się.
 

Następnie wykonujemy boki formy. W tym celu wykonujemy pomiar najwyższego punktu wzorca i dodajemy kolejne 15-20mm, co daje nam głębokość formy.

Następnie używając noża docinamy wszystkie boki formy.

Kolejnym krokiem jest nacięcie całego boku w miejscach zgięć.

 

 

Otwarty koniec formy mocujemy za pomocą cienkich gwoździków.

 

 

 

Już w tym momencie nasza forma będzie stanowić dość solidną konstrukcję ale aby wzmocnić ją i uszczelnić wszystkie krawędzie należy zabezpieczyć je taśma. Aluminiowa taśma, której używam przylega bardzo dobrze do materiału, z którego wykonana jest nasza forma i zapewnia wytrzymałe wykończenie. Od środka natomiast możemy uszczelnić naszą formę używając stopionego kleju. Silikon dostanie się w najmniejsze szczeliny i powyższe kroki pozwolą nam w uzyskaniu ładnie wykończonej formy.

Kolejny krok to przyklejenie wzorca do dna formy. Użyłem dwustronnej taśmy klejącej, niweluje ona dobrze wszelkie niedoskonałości wzorca i zapobiega wciśnięciu się silikonu pomiędzy dno formy a wzorzec.

Kiedy taśma jest już przyklejona do wzorca uważnie odcinam jej nadmiar i przyklejam wzorzec do dna formy.
Forma gotowa….

 

Mieszanie silikonu i wypełnianie formy

Następnym krokiem jest przygotowanie mieszanki bazy i katalizatora silikonu oraz wypełnienie nim formy .

 

Pokazany tutaj 1,1kg zestaw pozwoli na wykonanie 5-6 pojedynczych form, lub jednej dużej seryjnej formy. Aby zredukować ilość odpadu należy zmierzyć objętość naszej formy. Najłatwiejszym sposobem jaki znalazłem jest użycie czegoś suchego jak np. ryż i wypełnienie nim formy.

Następnie ryż może być wsypany go naczynia z podziałką w celu obliczenia objętości formy. W tym przypadku jest to około 150ml.

 

Do wymieszania silikonu z katalizatorem używam plastikowego pojemnika, resztki silikonu mogą być z niego z łatwością usunięte po stwardnieniu i pojemnik nadaje się do ponownego użytku. Tak jak wspomniałem wcześniej, nie polecam do tego celu szklanych naczyń.
Do silikonu jakiego tutaj użyłem należy dodać 10% katalizatora (wagowo lub objętościowo). Do plastikowego pojemnika wlałem 150ml silikonu i za pomocą strzykawki odmierzyłem 15ml katalizatora.

 

Następnie wszystko dokładnie mieszamy aż do uzyskania jednolitego koloru. Nie należy wykonywać tej czynności zbyt energicznie co zapobiega zbyt dużej ilości pęcherzyków powietrza w otrzymanej mieszaninie. Mieszanie zajmuje kilka minut, należy się przy tym upewnić, że silikon z katalizatorem są bardzo dokładnie wymieszane , gdyż inaczej silikon może miejscami nie związać. Po skończeniu mieszania zobaczycie jak katalizator zaczyna działać – zaczną się formować maleńkie pęcherzyki, które będą unosić się do powierzchni mieszaniny. Następnie można zostawić mieszaninę na 10min. by większość pęcherzyków powietrza ulotniła się.

 

Nadszedł czas aby wlać silikon do formy. Jak wspomniano wcześniej w silikonie wymieszanym z katalizatorem tworzą się pęcherzyki powietrza, cały proces wlewania silikonu należy przeprowadzić tak aby uniknąć pęcherzyków w wierzchniej warstwie silikonu, która będzie otaczać odlewaną w formie przynętę , inaczej otrzymamy przynętę z widocznymi niedoskonałościami. Jednym ze sposobów jest pomalowanie naszego modelu cienką warstwą silikonu taka by nie było w tej warstwie pęcherzyków powietrza. Wadą tej metody jest fakt, że pędzelek, który użyjemy nie będzie się już raczej nadawał do ponownego użycia.
Metodę jaką ja stosuje jest powolne wlewanie silikonu cienkim strumieniem z pewnej wysokości w róg formy. Cienki strumień spowoduje ulotnienie się większości pęcherzyków, a powolne przykrywanie wzorca przez silikon powoduje całkowite wypchniecie pęcherzyków powietrza. W zasadzie za każdym razem otrzymuje dobry efekt o ile nie spieszę się zbytnio.
Na zdjęciu widać silikon wlewany powoli w róg formy…

Kontynuujemy wlewanie silikonu w to samo miejsce dopóki forma jest całkowicie wypełniona…

 

Przykład całkowicie zalanych form…

 

Po wlaniu całej objętości silikonu do formy należy delikatnie postukać dnem formy o płaską powierzchnie aby upewnić się jeszcze raz, że nie zostały uwiezione jakieś pęcherzyki powietrza wokół naszego wzorca. Spowoduje to podniesienie się pęcherzyków powietrza do powierzchni, można obserwować to do momentu kiedy silikon zaczyna wiązać. Można też spryskać powierzchnie silikonu WD40 – zmniejszy to napięcie powierzchniowe silikonu i spowoduje łatwiejsze uwalnianie się pęcherzykom powietrza. Ważne aby pozostawić naszą formę na czas wiązania silikonu w temperaturze pokojowej upewniając się, że stoi na płaskiej powierzchni. Czas całkowitego związania silikonu wynosi około 24 godziny i wydłuża się wraz ze spadkiem temperatury.

Po 24 godzinach sprawdzamy czy silikon związał i usuwamy ścianki spienionego PVC. Z wyciągnięciem wzorca naszej przyszłej przynęty nie powinno być problemu.

Poniżej kilka form gotowych do użycia…

 

 

W następnej części pokażę jak odlewamy przynęty gumowe w wykonanej formie…

Część 2

Tekst i zdjęcia: Alan Banks
Tłumaczenie: Artur Brzozowski

Brak komentarzy

Zostaw odpowiedź